KH¤NG Cã G× QUý H¥N §éC LËP, Tù DO !

Hå CHÝ MINH TOµN TËP
XUÊT B¶N LÇN THø BA
THEO quyÕt ®Þnh cñA
BAN BÝ TH¦ TRUNG ¦¥NG
§¶NG CéNG S¶N VIÖT NAM
Sè

299-q®/TW,

NGµY

TH¸NG 4 N¡M 2010.

6

Héi ®ång xuÊt b¶n
Tr−¬ng TÊn Sang

Chñ tÞch Héi ®ång

T« Huy Røa

Phã Chñ tÞch Héi ®ång

Phan DiÔn

Uû viªn Héi ®ång

Lª V¨n Dòng

Uû viªn Héi ®ång

Lª H÷u NghÜa

Uû viªn Héi ®ång

§ç Hoµi Nam

Uû viªn Héi ®ång

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn Héi ®ång

Ban chØ ®¹o x©y dùng b¶n th¶o
Lª H÷u NghÜa

Tr−ëng ban

Ph¹m Hång Ch−¬ng

Phã Tr−ëng ban

NguyÔn Kh¸nh BËt

Uû viªn

NguyÔn Duy Hïng

Uû viªn

nhãm x©y dùng b¶n th¶o tËp 1
NGUYÔN KH¸NH BËT
NGUYÔN THµNH
®ÆNG v¨n th¸I
PHïNG ®øc th¾ng
Lý ViÖt Quang

Tr−ëng nhãm

hå chÝ minh
toµn tËp
1
1912 - 1924
XuÊt b¶n lÇn thø ba

Nhµ xuÊt b¶n chÝnh trÞ quèc gia - Sù THËT
Hµ Néi - 2011

vii

Lêi Giíi thiÖu
Bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp

Thùc hiÖn chØ ®¹o cña Ban BÝ th− Trung −¬ng §¶ng Céng s¶n
ViÖt Nam (khãa X) theo C«ng v¨n sè 2551-CV/TW, ngµy 6-12-2004, vÒ
viÖc tiÕn hµnh Ch−¬ng tr×nh s−u tÇm nh÷ng t¸c phÈm, bµi nãi, bµi
viÕt cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ch−a c«ng bè trong bé Hå ChÝ Minh
Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø hai, sau 5 n¨m khÈn tr−¬ng s−u tÇm, x¸c
minh, thÈm ®Þnh, biªn tËp, th¸ng 11-2009, Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh
chÝnh quèc gia Hå ChÝ Minh ®· tr×nh Héi ®ång xuÊt b¶n bé s¸ch
Hå ChÝ Minh Toµn tËp nh÷ng t¸c phÈm bµi nãi, bµi viÕt cña Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh míi s−u tÇm ®−îc. Th¸ng 2-2010, Héi ®ång xuÊt b¶n ®·
tiÕn hµnh nghiÖm thu Ch−¬ng tr×nh.
Trªn c¬ së kÕt qu¶ nghiÖm thu, Ban BÝ th− Trung −¬ng §¶ng Céng
s¶n ViÖt Nam ®· ra QuyÕt ®Þnh sè 299-Q§/TW, ngµy 6-4-2010 vÒ viÖc
thµnh lËp Héi ®ång xuÊt b¶n bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø
ba vµ ®ång ý giao cho Häc viÖn ChÝnh trÞ - Hµnh chÝnh quèc gia Hå ChÝ Minh
phèi hîp víi Nhµ xuÊt b¶n ChÝnh trÞ quèc gia - Sù thËt xuÊt b¶n lÇn thø
ba bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp, coi ®©y lµ c«ng tr×nh chµo mõng §¹i héi
®¹i biÓu toµn quèc lÇn thø XI cña §¶ng.
*
*
*
Bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø nhÊt gåm 10 tËp víi kho¶ng
1.800 t¸c phÈm, bµi nãi, bµi viÕt, ®iÖn, th− (gäi chung lµ t¸c phÈm) cña Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh. Bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø hai gåm 12
tËp víi h¬n 2.500 t¸c phÈm. Trong lÇn xuÊt b¶n thø ba, bé Hå ChÝ Minh
Toµn tËp ®−îc bæ sung thªm gÇn 800 t¸c phÈm míi s−u tÇm ®−îc tõ c¸c c¬
quan l−u tr÷ cña §¶ng, Nhµ n−íc ë Trung −¬ng, c¸c ®Þa ph−¬ng, c¸c c¬ quan
l−u tr÷ ë n−íc ngoµi vµ ®−îc s¾p xÕp thµnh 15 tËp.

viii

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

Bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp xuÊt b¶n lÇn thø ba tËp hîp phÇn lín
nh÷ng t¸c phÈm quan träng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh tõ n¨m 1912 ®Õn
n¨m 1969 ®· ®−îc x¸c minh vµ thÈm ®Þnh. §©y lµ mét tµi s¶n tinh thÇn
v« gi¸ cña toµn §¶ng, toµn d©n ta, lµ sù ph¶n ¸nh sinh ®éng, s©u s¾c qu¸
tr×nh Chñ tÞch Hå ChÝ Minh t×m ®−êng cøu n−íc, v¹ch ra ®−êng lèi chiÕn
l−îc, s¸ch l−îc cña c¸ch m¹ng n−íc ta ®Ó tæ chøc, l·nh ®¹o c¸ch m¹ng
ViÖt Nam ®i tõ th¾ng lîi nµy ®Õn th¾ng lîi kh¸c.
Lµ nhµ t− t−ëng vÜ ®¹i, nhµ lý luËn s¸ng t¹o cña c¸ch m¹ng ViÖt
Nam, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· nªu mét tÊm g−¬ng s¸ng trong viÖc kÕ
thõa, ph¸t huy nh÷ng gi¸ trÞ truyÒn thèng tèt ®Ñp cña d©n téc, tinh hoa
cña nh©n lo¹i, tiÕp thu vµ vËn dông chñ nghÜa M¸c - Lªnin trªn tinh thÇn
®éc lËp, tù chñ vµ s¸ng t¹o phï hîp víi hoµn c¶nh thùc tÕ n−íc ta.
Trong khi gi¶i quyÕt nh÷ng vÊn ®Ò cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, Chñ
tÞch Hå ChÝ Minh ®· gãp phÇn ph¸t triÓn chñ nghÜa M¸c - Lªnin trªn
nhiÒu vÊn ®Ò quan träng, ®Æc biÖt lµ lý luËn vÒ c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n
téc vµ tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi ë c¸c n−íc chËm ph¸t triÓn. T− t−ëng cña
Ng−êi ®· vµ ®ang soi ®−êng cho cuéc ®Êu tranh cña nh©n d©n ta giµnh
th¾ng lîi, trë thµnh nh÷ng gi¸ trÞ bÒn v÷ng cña d©n téc ViÖt Nam vµ lan
táa ra thÕ giíi. §¹i héi VII cña §¶ng (1991) kh¼ng ®Þnh chñ nghÜa M¸c Lªnin, t− t−ëng Hå ChÝ Minh lµ nÒn t¶ng t− t−ëng vµ kim chØ nam cho
hµnh ®éng cña §¶ng vµ c¸ch m¹ng n−íc ta, lµ mét b−íc ph¸t triÓn hÕt
søc quan träng trong nhËn thøc vµ t− duy lý luËn cña §¶ng ta.
Ngµy nay, khi sù nghiÖp ®æi míi ë n−íc ta ngµy cµng ®i vµo chiÒu
s©u, nh÷ng biÕn chuyÓn trªn thÕ giíi ngµy cµng nhanh chãng vµ phøc
t¹p, c¸c vÊn ®Ò míi ®Æt ra trong ®êi sèng x· héi ngµy cµng nhiÒu, ®ßi hái
ph¶i ®−îc gi¶i ®¸p, th× viÖc nghiªn cøu, vËn dông, b¶o vÖ vµ ph¸t triÓn t−
t−ëng Hå ChÝ Minh ®¸p øng yªu cÇu cña thùc tÕ cuéc sèng trë thµnh
nhiÖm vô quan träng, cÊp b¸ch trong c«ng t¸c chÝnh trÞ, t− t−ëng, lý luËn
cña toµn §¶ng, toµn d©n ta.
Nh÷ng t− t−ëng lín cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®−îc ph¶n ¸nh trong

bé Hå ChÝ Minh Toµn tËp lµ mét hÖ thèng nh÷ng quan ®iÓm toµn diÖn vµ
s©u s¾c vÒ nh÷ng vÊn ®Ò c¬ b¶n cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, bao gåm nh÷ng
vÊn ®Ò chñ yÕu sau ®©y:

LêI GIíI THIÖU bé hå chÝ minh toµn tËp

ix

ý chÝ ®éc lËp cho d©n téc vµ kh¸t väng tù do cho nh©n d©n lµ ®iÓm
xuÊt ph¸t cña t− t−ëng Hå ChÝ Minh. §−îc nu«i d−ìng bëi nh÷ng gi¸ trÞ
truyÒn thèng v¨n ho¸ tèt ®Ñp cña d©n téc hun ®óc qua hµng ngµn n¨m
lÞch sö, nh−ng ph¶i chøng kiÕn sù thÊt b¹i cña c¸c phong trµo yªu n−íc bi
hïng cña cha «ng chèng thùc d©n Ph¸p x©m l−îc vµ c¶nh lÇm than, cùc
khæ cña nh©n d©n, Người ®· quyÕt chÝ ra ®i t×m ®−êng cøu n−íc, cøu d©n.
Tr¶i qua cuéc sèng lao ®éng, häc tËp, nghiªn cøu lý luËn vµ nhÊt lµ
qua thùc tiÔn ®Êu tranh c¸ch m¹ng phong phó ë nhiÒu n−íc ®· lµm giµu
v¨n hãa, më réng tÇm nh×n vµ n©ng cao trÝ tuÖ cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh.
Ng−êi ®· nhËn thÊy vÊn ®Ò gi¶i phãng d©n téc vµ con ng−êi kh«ng chØ lµ
nhu cÇu cÊp thiÕt cña d©n téc ViÖt Nam mµ lµ ®ßi hái cña c¸c d©n téc
thuéc ®Þa, phô thuéc vµ nh©n d©n bÞ ¸p bøc trªn toµn thÕ giíi. TiÕp thu
thÕ giíi quan, ph−¬ng ph¸p luËn c¸ch m¹ng vµ khoa häc cña chñ nghÜa
M¸c - Lªnin, b»ng thiªn tµi trÝ tuÖ, nhËn thøc ®óng xu thÕ ph¸t triÓn tÊt
yÕu cña loµi ng−êi vµ tÝnh chÊt cña thêi ®¹i míi, Ng−êi ®· kh¼ng ®Þnh:
“Muèn cøu n−íc vµ gi¶i phãng d©n téc kh«ng cã con ®−êng nµo kh¸c con
®−êng c¸ch m¹ng v« s¶n”1.
Víi tÇm nh×n thÕ giíi, nhËn râ tÝnh chÊt thêi ®¹i míi tõ sau C¸ch
m¹ng Th¸ng M−êi Nga vµ xu thÕ ph¸t triÓn cña nh©n lo¹i, ®Æt c¸ch m¹ng
gi¶i phãng d©n téc ë c¸c n−íc thuéc ®Þa vµ phô thuéc trong quü ®¹o cña
c¸ch m¹ng v« s¶n vµ lµ mét bé phËn kh¨ng khÝt cña c¸ch m¹ng thÕ giíi,
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· t×m ra con ®−êng ®óng ®¾n cho c¸ch m¹ng ViÖt
Nam. §ã lµ con ®−êng c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ nh©n d©n do §¶ng
Céng s¶n, ®éi tiªn phong cña giai cÊp c«ng nh©n, nh©n d©n lao ®éng vµ
d©n téc l·nh ®¹o nh»m ®¸nh ®æ ®Õ quèc vµ phong kiÕn tay sai, giµnh ®éc
lËp d©n téc, thùc hiÖn ng−êi cµy cã ruéng, sau ®ã tiÕn lªn lµm c¸ch m¹ng
x· héi chñ nghÜa, thùc hiÖn chñ nghÜa x· héi vµ chñ nghÜa céng s¶n ë ViÖt
Nam. §ã lµ ®−êng lèi gi−¬ng cao ngän cê ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi,
kÕt hîp chñ nghÜa yªu n−íc ch©n chÝnh víi chñ nghÜa quèc tÕ cña giai cÊp

_______________
1. Nh÷ng ch÷ trong ngoÆc kÐp ®Òu ®−îc trÝch dÉn trong Hå ChÝ Minh Toµn tËp (BT).

x

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

c«ng nh©n, kÕt hîp søc m¹nh d©n téc víi søc m¹nh thêi ®¹i nh»m thùc
hiÖn môc tiªu gi¶i phãng d©n téc, gi¶i phãng x· héi vµ gi¶i phãng con
ng−êi. T− t−ëng ®ã thÓ hiÖn tÝnh quy luËt cña sù ph¸t triÓn lÞch sö x· héi
ViÖt Nam: “C¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ph¶i ph¸t triÓn thµnh c¸ch
m¹ng x· héi chñ nghÜa th× míi giµnh ®−îc th¾ng lîi hoµn toµn”.
§éc lËp d©n téc g¾n liÒn víi chñ nghÜa x· héi, gi¶i phãng d©n téc, gi¶i
phãng x· héi ®Ó tiÕn tíi gi¶i phãng triÖt ®Ó con ng−êi, §éc lËp - Tù do H¹nh phóc lµ con ®−êng ph¸t triÓn, lµ môc tiªu, lµ b−íc ®i cña c¸ch m¹ng
n−íc ta, lµ néi dung cèt lâi cña t− t−ëng Hå ChÝ Minh, lµ triÕt lý ph¸t
triÓn ViÖt Nam trong thêi ®¹i míi. T×m ra con ®−êng gi¶i phãng vµ ph¸t
triÓn cña d©n téc ®óng quy luËt, hîp lßng d©n, thuËn theo sù tiÕn hãa cña
nh©n lo¹i lµ cèng hiÕn lý luËn s¸ng t¹o vµ lµ di s¶n t− t−ëng cã gi¸ trÞ
vÜnh h»ng cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®èi víi c¸ch m¹ng n−íc ta.
Tõ ®iÓm trung t©m nµy, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· gi¶i quyÕt ®óng
®¾n, s¸ng t¹o vµ thùc hiÖn thµnh c«ng c¸c vÊn ®Ò träng yÕu cña c¸ch
m¹ng n−íc ta. §ã lµ viÖc gi¶i quyÕt ®óng ®¾n mèi quan hÖ d©n téc vµ giai
cÊp, d©n téc vµ quèc tÕ trong x©y dùng ®−êng lèi, chÝnh s¸ch, ph−¬ng
ph¸p còng nh− trong tæ chøc, x©y dùng lùc l−îng c¸ch m¹ng trong n−íc
vµ ®oµn kÕt quèc tÕ.
Trong c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ, ®ã lµ viÖc gi¶i quyÕt ®óng ®¾n,
trong tõng giai ®o¹n, thêi ®iÓm cña c¸ch m¹ng, mèi quan hÖ gi÷a nhiÖm
vô ph¶n ®Õ vµ nhiÖm vô ph¶n phong kiÕn, gi÷a môc tiªu ®¸nh ®uæi ®Õ
quèc, thùc d©n x©m l−îc, giµnh ®éc lËp d©n téc vµ môc tiªu thùc hiÖn
ng−êi cµy cã ruéng, ®em l¹i quyÒn lîi cho n«ng d©n, ®éi qu©n chñ lùc cña
c¸ch m¹ng; x¸c ®Þnh ®óng kÎ thï chÝnh cña c¸ch m¹ng ®Ó c« lËp chóng
triÖt ®Ó vµ më réng tèi ®a lùc l−îng c¸ch m¹ng. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ
râ, khi n−íc nhµ cßn bÞ ®Õ quèc x©m l−îc, ®« hé, nÕu kh«ng giµnh ®−îc
®éc lËp th× lîi Ých cña c¸c giai cÊp lao ®éng mu«n ®êi còng kh«ng thÓ m−u
cÇu ®−îc. V× vËy, ph¶i tËp trung mòi nhän ®Êu tranh vµo bän ®Õ quèc
x©m l−îc vµ lò tay sai b¸n n−íc; trong mét thêi gian dµi ch−a ®Æt ra hoÆc
chØ ®Æt ra cã møc ®é néi dung vÒ c¸ch m¹ng ruéng ®Êt. Nh−ng Ng−êi
kh«ng tuyÖt ®èi hãa ®iÒu nµy. Khi cuéc kh¸ng chiÕn chèng thùc d©n Ph¸p

LêI GIíI THIÖU bé hå chÝ minh toµn tËp

xi

®Õn giai ®o¹n quyÕt ®Þnh, nh©n d©n ta - mµ chñ lùc lµ n«ng d©n - ph¶i
huy ®éng hÇu nh− toµn bé søc ng−êi, søc cña cho chiÕn th¾ng, Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh cho r»ng, ®Õn lóc nµy kh«ng chØ dõng l¹i ë khÈu hiÖu gi¶m
t«, gi¶m tøc mµ ph¶i tiÕn hµnh c¶i c¸ch ruéng ®Êt, “ph¶i gi¶i phãng n«ng
d©n khái ¸ch phong kiÕn, ph¶i båi d−ìng cho n«ng d©n th× míi ®éng viªn
®Çy ®ñ lùc l−îng to lín ®ã, dèc vµo kh¸ng chiÕn ®Ó tranh th¾ng lîi”.
Khi c¸ch m¹ng n−íc ta ph¶i tiÕn hµnh ®ång thêi hai nhiÖm vô chiÕn
l−îc, chóng ta ph¶i xö lý ®óng ®¾n mèi quan hÖ gi÷a tiÕn hµnh c¸ch
m¹ng x· héi chñ nghÜa ë miÒn B¾c víi thùc hiÖn ®Êu tranh gi¶i phãng
miÒn Nam, thèng nhÊt n−íc nhµ, hoµn thµnh c¸ch m¹ng d©n téc d©n chñ
trªn c¶ n−íc. Theo ®ã, x©y dùng miÒn B¾c chÝnh lµ x©y dùng hËu ph−¬ng
v÷ng ch¾c ®Ó gi¶i phãng miÒn Nam nh−ng mäi chñ tr−¬ng, chÝnh s¸ch
thùc hiÖn ë miÒn B¾c ph¶i chiÕu cè miÒn Nam.
§−¬ng thêi, mÆc dï ch−a cã nhiÒu thêi gian ®Ó suy nghÜ vÒ c¸ch
m¹ng x· héi chñ nghÜa v× cuéc kh¸ng chiÕn chèng Mü ngµy cµng ¸c liÖt vµ
ch¼ng bao l©u ®· lan réng ra c¶ n−íc, nh−ng Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®·
b−íc ®Çu nªu lªn nh÷ng t− t−ëng c¬ b¶n víi nh÷ng ®Þnh h−íng quan
träng vÒ c«ng cuéc x©y dùng chñ nghÜa x· héi ë n−íc ta. Ng−êi chØ râ, sau
khi ®¸nh ®æ ®Õ quèc, phong kiÕn, c¸ch m¹ng gi¶i phãng d©n téc ph¶i ph¸t
triÓn thµnh c¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa, “v× cã tiÕn lªn chñ nghÜa x· héi
th× nh©n d©n m×nh mçi ngµy mét no Êm thªm, Tæ quèc mçi ngµy mét giµu
m¹nh thªm”. Cã thÓ xem ®©y lµ b−íc ph¸t triÓn cña t− t−ëng Hå ChÝ Minh
vÒ môc tiªu §éc lËp - Tù do - H¹nh phóc.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh mét c¸ch dÔ hiÓu nh÷ng ®Æc tr−ng
b¶n chÊt cña chñ nghÜa x· héi lµ mét x· héi do nh©n d©n lao ®éng lµm
chñ, “mét x· héi kh«ng cã chÕ ®é ng−êi bãc lét ng−êi, mét x· héi b×nh
®¼ng, nghÜa lµ ai còng ph¶i lao ®éng vµ cã quyÒn lao ®éng, ai lµm nhiÒu
th× h−ëng nhiÒu, lµm Ýt th× h−ëng Ýt, kh«ng lµm kh«ng h−ëng”, “ng−êi giµ
yÕu hoÆc tµn tËt sÏ ®−îc nhµ n−íc gióp ®ì ch¨m nom”, “mçi ng−êi míi cã
®iÒu kiÖn ®Ó c¶i thiÖn ®êi sèng riªng cña m×nh, ph¸t huy tÝnh c¸ch vµ së
tr−êng riªng cña m×nh”. Theo Ng−êi, “Chñ nghÜa x· héi lµ lµm sao cho
d©n giµu, n−íc m¹nh”, “x· héi ngµy cµng tiÕn, vËt chÊt ngµy cµng t¨ng,

xii

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

tinh thÇn ngµy cµng tèt”. §ã còng lµ mét x· héi hoµn toµn míi mÎ, ®Çy
tÝnh nh©n v¨n, “®−a quÇn chóng ®Õn mét cuéc sèng xøng ®¸ng, vÎ vang vµ
ngµy cµng phån vinh, lµm cho mäi ng−êi lao ®éng cã mét Tæ quèc tù do,
h¹nh phóc vµ hïng c−êng, h−íng tíi nh÷ng ch©n trêi t−¬i s¸ng”, ®ã lµ thùc
hiÖn “n−íc ViÖt Nam hßa b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp d©n chñ vµ giµu m¹nh”.
X¸c ®Þnh môc tiªu “Chñ nghÜa x· héi lµ lµm sao cho d©n giµu, n−íc
m¹nh”, cho nªn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh: “Trong qu¸ tr×nh c¸ch
m¹ng x· héi chñ nghÜa, chóng ta ph¶i c¶i t¹o nÒn kinh tÕ cò vµ x©y dùng
nÒn kinh tÕ míi, mµ x©y dùng lµ nhiÖm vô chñ chèt vµ l©u dµi” vµ chØ râ
“C¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa g¾n liÒn víi sù ph¸t triÓn khoa häc vµ kü
thuËt, víi sù ph¸t triÓn v¨n hãa cña nh©n d©n”. Bëi vËy, ph¶i tiÕn hµnh
®ång thêi ba cuéc c¸ch m¹ng: “c¸ch m¹ng quan hÖ s¶n xuÊt, c¸ch m¹ng
kü thuËt, c¸ch m¹ng v¨n hãa vµ t− t−ëng”.
C¸ch m¹ng x· héi chñ nghÜa lµ mét cuéc c¸ch m¹ng toµn diÖn, triÖt
®Ó vµ s©u s¾c trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc, theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, “§Ó
giµnh th¾ng lîi trong cuéc chiÕn ®Êu khæng lå nµy cÇn ph¶i ®éng viªn
toµn d©n, tæ chøc vµ gi¸o dôc toµn d©n, dùa vµo lùc l−îng vÜ ®¹i cña toµn
d©n”, ph¶i “§em tµi d©n, søc d©n, cña d©n, lµm lîi cho d©n”... Ng−êi cßn
chØ râ: “Muèn x©y dùng chñ nghÜa x· héi ph¶i cã con ng−êi x· héi chñ
nghÜa” vµ nhÊn m¹nh r»ng, “th¾ng lîi cña chñ nghÜa x· héi kh«ng thÓ
t¸ch rêi th¾ng lîi cña cuéc ®Êu tranh trõ bá chñ nghÜa c¸ nh©n”. Nh−ng
theo Ng−êi, “§Êu tranh chèng chñ nghÜa c¸ nh©n kh«ng ph¶i lµ “giµy xÐo
lªn lîi Ých c¸ nh©n””. V× “kh«ng cã chÕ ®é nµo t«n träng con ng−êi, chó ý
xem xÐt nh÷ng lîi Ých c¸ nh©n ®óng ®¾n vµ ®¶m b¶o cho nã ®−îc tháa
m·n b»ng chÕ ®é x· héi chñ nghÜa”.
Trong lÜnh vùc kinh tÕ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cho r»ng ph¶i g¾n bã
chÆt chÏ gi÷a n«ng nghiÖp víi c«ng nghiÖp, v× ®ã lµ hai ch©n cña nÒn kinh
tÕ vµ ®Ó cñng cè liªn minh c«ng n«ng. Tuy nhiªn, Ng−êi còng chØ râ:
“C«ng nghiÖp hãa x· héi chñ nghÜa vÉn lµ môc tiªu phÊn ®Êu chung, lµ
con ®−êng no Êm thËt sù cña nh©n d©n ta”.
Sím ®Ò ra chñ tr−¬ng ph¸t triÓn nÒn kinh tÕ nhiÒu thµnh phÇn ë
thêi kú qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cho r»ng:

LêI GIíI THIÖU bé hå chÝ minh toµn tËp

xiii

chÝnh s¸ch kinh tÕ cña §¶ng vµ ChÝnh phñ ph¶i nh»m thùc hiÖn bèn
môc tiªu: c«ng t− ®Òu lîi, chñ thî ®Òu lîi, c«ng n«ng gióp nhau, l−u
th«ng trong ngoµi, “Bèn chÝnh s¸ch Êy lµ mÊu chèt ®Ó ph¸t triÓn kinh
tÕ cña n−íc ta”...
XuÊt ph¸t tõ ®Æc ®iÓm cña n−íc ta qu¸ ®é lªn chñ nghÜa x· héi tõ
mét nÒn kinh tÕ n«ng nghiÖp l¹c hËu vµ viÖc x©y dùng chñ nghÜa x· héi lµ
mét nhiÖm vô míi mÎ, cïng víi viÖc qu¸n triÖt nh÷ng vÊn ®Ò cã tÝnh
nguyªn t¾c vÒ x©y dùng ®Êt n−íc trªn tÊt c¶ c¸c lÜnh vùc cña ®êi sèng x·
héi, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lu«n c¨n dÆn: “Ph¶i thiÕt thùc ®i tõng b−íc,
ph¶i tiÕn v÷ng ch¾c. Ph¶i n¾m v÷ng quy luËt ph¸t triÓn cña c¸ch m¹ng,
ph¶i tÝnh to¸n cÈn thËn nh÷ng ®iÒu kiÖn cô thÓ, nh÷ng biÖn ph¸p cô
thÓ. KÕ ho¹ch ph¶i ch¾c ch¾n, c©n ®èi. Chí ®em chñ quan cña m×nh
thay thÕ cho ®iÒu kiÖn thùc tÕ. Ph¶i chèng bÖnh chñ quan, t¸c phong
quan liªu, ®¹i kh¸i. Ph¶i x©y dùng t¸c phong ®iÒu tra, nghiªn cøu trong
mäi c«ng t¸c còng nh− trong khi ®Þnh ra mäi chÝnh s¸ch cña §¶ng vµ
Nhµ n−íc”. Ng−êi th−êng xuyªn nh¾c nhë ph¶i ®Ò phßng c¸ch lµm rËp
khu«n, gi¸o ®iÒu; ph¶i tõ thùc tÕ ®Êt n−íc ®Ó t×m con ®−êng ®i riªng
phï hîp víi t×nh h×nh ®Æc ®iÓm cña n−íc ta “bëi v× n−íc ta cã nh÷ng ®Æc
®iÓm riªng cña ta”...
T− t−ëng Hå ChÝ Minh vÒ ®éc lËp d©n téc g¾n liÒn víi chñ nghÜa x·
héi ®· ph¸t huy t¸c dông vµ ®−îc kiÓm nghiÖm b»ng sù thµnh c«ng ë ViÖt
Nam: tõ th¾ng lîi cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m ®Õn th¾ng lîi cña hai cuéc
kh¸ng chiÕn thÇn th¸nh chèng thùc d©n Ph¸p vµ ®Õ quèc Mü x©m l−îc,
thèng nhÊt Tæ quèc, ®−a c¶ n−íc ®i lªn chñ nghÜa x· héi. §©y chÝnh lµ
tæng hîp nh÷ng quan ®iÓm chiÕn l−îc chØ ®¹o toµn bé c¸c vÊn ®Ò chÝnh trÞ
vµ lý luËn, nhËn thøc vµ hµnh ®éng cña toµn §¶ng, toµn d©n ta trong
tiÕn tr×nh c¸ch m¹ng ViÖt Nam, ®Æc biÖt lµ ®èi víi sù nghiÖp ®æi míi ®Êt
n−íc ta hiÖn nay vµ trong t−¬ng lai. N¾m ch¾c néi dung t− t−ëng vµ qu¸n
triÖt ®óng nh÷ng nguyªn t¾c chiÕn l−îc Êy lµ c¬ së ph−¬ng ph¸p luËn ®Ó
hiÓu ®−îc con ®−êng ph¸t triÓn tÊt yÕu cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam, ®Ó kiªn
tr× phÊn ®Êu, phÊn ®Êu th¾ng lîi theo con ®−êng ®éc lËp d©n téc g¾n liÒn
víi chñ nghÜa x· héi mµ §¶ng vµ nh©n d©n ta ®· lùa chän.

xiv

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

Cã t− t−ëng ®óng, ®−êng lèi ®óng, nh−ng muèn c¸ch m¹ng thµnh
c«ng ph¶i cã lùc l−îng ®¶m b¶o sù l·nh ®¹o vµ thùc hiÖn t− t−ëng, ®−êng
lèi ®ã. Theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh, ®Ó tiÕn hµnh c¸ch m¹ng, “Tr−íc hÕt
ph¶i cã §¶ng c¸ch mÖnh... §¶ng cã v÷ng c¸ch mÖnh míi thµnh c«ng”. T−
t−ëng Hå ChÝ Minh vÒ §¶ng Céng s¶n, ®Æc biÖt trong ®iÒu kiÖn §¶ng ®·
n¾m chÝnh quyÒn, lµ mét ®ãng gãp míi vµo lý luËn x©y dùng chÝnh ®¶ng
kiÓu míi cña giai cÊp c«ng nh©n. VËn dông vµ lµm phong phó chñ nghÜa
M¸c - Lªnin vÒ x©y dùng ®éi tiªn phong cña giai cÊp c«ng nh©n ë mét
n−íc thuéc ®Þa nöa phong kiÕn, c«ng nghiÖp ch−a ph¸t triÓn, giai cÊp
c«ng nh©n cßn nhá bÐ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· chØ râ: “Chñ nghÜa
M¸c - Lªnin kÕt hîp víi phong trµo c«ng nh©n vµ phong trµo yªu n−íc ®·
dÉn tíi viÖc thµnh lËp §¶ng”.
VÒ b¶n chÊt giai cÊp cña §¶ng, Ng−êi x¸c ®Þnh: §¶ng Céng s¶n ViÖt
Nam mang b¶n chÊt giai cÊp c«ng nh©n vµ b¶n chÊt Êy ®−îc thÓ hiÖn ë
nÒn t¶ng t− t−ëng cña §¶ng lµ chñ nghÜa M¸c - Lªnin, ë môc tiªu, lý
t−ëng cña §¶ng lµ ®éc lËp d©n téc vµ chñ nghÜa x· héi, ë c¸c nguyªn t¾c
tæ chøc, sinh ho¹t, ë sù trung thµnh víi chñ nghÜa quèc tÕ v« s¶n, kiªn
quyÕt ®Êu tranh chèng mäi biÓu hiÖn cña chñ nghÜa c¬ héi h÷u khuynh
vµ "t¶" khuynh...
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nhÊn m¹nh: “§¶ng kh«ng ph¶i chØ ®¹i biÓu lîi
Ých cña ®¶ng viªn mµ ®¹i biÓu lîi Ých cña giai cÊp c«ng nh©n, toµn thÓ
d©n téc vµ loµi ng−êi”. V× vËy, “§¶ng Lao ®éng ViÖt Nam lµ §¶ng cña
giai cÊp c«ng nh©n vµ nh©n d©n lao ®éng, cho nªn nã ph¶i lµ §¶ng cña
d©n téc ViÖt Nam”. Ng−êi còng chØ râ: “§¶ng ta xøng ®¸ng lµ ®éi tiªn
phong, lµ bé tham m−u cña giai cÊp v« s¶n, cña nh©n d©n lao ®éng vµ
cña c¶ d©n téc” v× “chØ cã §¶ng ta toµn t©m toµn lùc phôc vô nh©n d©n,
phông sù Tæ quèc”.
§Ó §¶ng xøng ®¸ng lµ ®éi tiªn phong cña giai cÊp c«ng nh©n, nh©n
d©n lao ®éng vµ d©n téc vµ trë thµnh “mét §¶ng to lín, m¹nh mÏ, ch¾c
ch¾n, ch©n chÝnh, triÖt ®Ó c¸ch m¹ng”, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lu«n lu«n
nh¾c nhë “Mçi ®¶ng viªn vµ c¸n bé ph¶i thËt sù thÊm nhuÇn ®¹o ®øc
c¸ch m¹ng, thËt sù cÇn, kiÖm, liªm, chÝnh, chÝ c«ng v« t−. Ph¶i gi÷ g×n

LêI GIíI THIÖU bé hå chÝ minh toµn tËp

xv

§¶ng ta thËt trong s¹ch, ph¶i xøng ®¸ng lµ ng−êi l·nh ®¹o, lµ ng−êi ®µy
tí thËt trung thµnh cña nh©n d©n”. Do vËy, Ng−êi ®ßi hái toµn §¶ng ph¶i
ra søc n©ng cao trÝ tuÖ cho ngang tÇm nhiÖm vô lÞch sö, ®ång thêi ph¶i
trau dåi ®¹o ®øc c¸ch m¹ng, kh«ng ngõng t¨ng c−êng mèi liªn hÖ m¸u
thÞt víi nh©n d©n.
ChØ ra r»ng, §¶ng ta kh«ng ph¶i trªn trêi sa xuèng mµ tõ trong x·
héi sinh ra, nªn mçi ®¶ng viªn ®Òu cßn cã Ýt nhiÒu vÕt tÝch vÒ t− t−ëng vµ
tËp qu¸n cña x· héi cò, do ®ã, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh yªu cÇu §¶ng cÇn
ph¶i lu«n chØnh ®èn vÒ t− t−ëng vµ tæ chøc, “ph¶i tÈy trõ nh÷ng phÇn tö
®· hñ hãa ra khái §¶ng vµ c¬ quan chÝnh quyÒn, ®Ó gi÷ g×n tÝnh trong
s¹ch cña §¶ng vµ cña chÝnh quyÒn”.
C¸ch m¹ng lµ sù nghiÖp cña quÇn chóng. §¶ng chØ cã thÓ hoµn thµnh
sø mÖnh lÞch sö cña m×nh nÕu biÕt tËp hîp, ®oµn kÕt c¸c tÇng líp nh©n
d©n trong MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt réng r·i chèng kÎ thï chung vµ
x©y dùng ®Êt n−íc. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt:
“§oµn kÕt, ®oµn kÕt, ®¹i ®oµn kÕt.
Thµnh công, thµnh c«ng, ®¹i thµnh c«ng”.
LuËn ®iÓm næi tiÕng nµy cña Ng−êi trë thµnh t− t−ëng chØ ®¹o chiÕn
l−îc xuyªn suèt c¶ qu¸ tr×nh c¸ch m¹ng ViÖt Nam. T− t−ëng ®¹i ®oµn kÕt
cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cïng víi ®¹o ®øc, nh©n c¸ch v« cïng cao
th−îng vµ trong s¸ng cña Ng−êi ®· quy tô ®−îc khèi ®¹i ®oµn kÕt toµn
d©n téc, ®Êu tranh v× th¾ng lîi cña sù nghiÖp c¸ch m¹ng.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cho r»ng “hÔ lµ ng−êi ViÖt Nam th× ai còng cã
lßng yªu n−íc, ghÐt giÆc”, nªn ngay sau khi thµnh lËp §¶ng, Ng−êi ®· ®Ò
ra chñ tr−¬ng thµnh lËp Héi ph¶n ®Õ ®ång minh, mét h×nh thøc mÆt trËn
d©n téc thèng nhÊt réng r·i chèng ®Õ quèc. VÒ ®−êng lèi, chñ tr−¬ng cña
§¶ng thêi kú 1936-1939, Ng−êi chØ râ ph¶i x©y dùng MÆt trËn d©n téc
d©n chñ réng r·i, kh«ng nh÷ng chØ cã nh©n d©n lao ®éng mµ gåm c¶ giai
cÊp t− s¶n d©n téc vµ nh¾c nhë ph¶i tr¸nh hÕt søc ®Ó hä ë ngoµi MÆt
trËn. N¨m 1941, ngay sau khi vÒ ®Õn Cao B»ng, Ng−êi ®· trùc tiÕp chØ
®¹o viÖc tæ chøc thÝ ®iÓm c¸c héi quÇn chóng ®Ó tiÕn tíi thµnh lËp

xvi

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

MÆt trËn ViÖt Minh. Sù ra ®êi cña MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt d−íi sù
l·nh ®¹o cña §¶ng víi c¸c tªn gäi MÆt trËn ViÖt Minh, MÆt trËn Liªn ViÖt, MÆt trËn Tæ quèc ViÖt Nam, lµ th¾ng lîi râ rÖt nhÊt cña t− t−ëng
®¹i ®oµn kÕt Hå ChÝ Minh trong tiÕn tr×nh c¸ch m¹ng ViÖt Nam.
NhÊn m¹nh ý nghÜa cña ®¹i ®oµn kÕt d©n téc ®Ó thùc hiÖn sù nghiÖp
gi¶i phãng d©n téc vµ x©y dùng chñ nghÜa x· héi, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh
chØ râ, ®oµn kÕt d©n téc võa lµ ®éng lùc, võa lµ môc tiªu, lµ nhiÖm vô
chiÕn l−îc, ph¶i ®oµn kÕt thËt sù, l©u dµi vµ “®oµn kÕt d©n téc kh«ng ph¶i
lµ thñ ®o¹n chÝnh trÞ”.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh: “§¹i ®oµn kÕt tøc lµ tr−íc hÕt ph¶i
®oµn kÕt ®¹i ®a sè nh©n d©n, mµ ®¹i ®a sè nh©n d©n ta lµ c«ng nh©n,
n«ng d©n vµ c¸c tÇng líp nh©n d©n lao ®éng kh¸c”. Theo Ng−êi, “Lùc
l−îng chñ yÕu trong khèi ®oµn kÕt d©n téc lµ c«ng n«ng, cho nªn liªn
minh c«ng n«ng lµ nÒn t¶ng cña MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt” vµ “Muèn
®oµn kÕt réng r·i th× c¸i gèc ph¶i v÷ng, tøc lµ c«ng n«ng liªn minh cã
v÷ng ch¾c míi ®oµn kÕt ®−îc c¸c giai cÊp kh¸c”. §Ó cã thÓ tËp hîp “tÊt c¶
nh÷ng ng−êi yªu n−íc kh«ng ph©n biÖt xu h−íng chÝnh trÞ, tÝn ng−ìng,
t«n gi¸o”, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· chØ râ ®iÓm t−¬ng ®ång lµ: “BÊt kú ai
mµ thËt thµ t¸n thµnh hßa b×nh, thèng nhÊt, ®éc lËp, d©n chñ, th× dï
nh÷ng ng−êi ®ã tr−íc ®©y chèng chóng ta, b©y giê chóng ta còng thËt thµ
®oµn kÕt víi hä”. “Ai cã tµi, cã søc, cã ®øc, cã lßng phông sù Tæ quèc vµ
phôc vô nh©n d©n th× ta ®oµn kÕt víi hä”... Theo Chñ tÞch Hå ChÝ Minh,
®¹i ®oµn kÕt d©n téc ph¶i trªn c¬ së lÊy lîi Ých tèi cao cña d©n téc vµ
quyÒn lîi c¬ b¶n cña nh©n d©n lao ®éng lµm nÒn t¶ng, kÕt hîp hµi hoµ lîi
Ých c¸ nh©n vµ lîi Ých tËp thÓ, bé phËn vµ toµn côc, giai cÊp vµ d©n téc,
quèc gia vµ quèc tÕ.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh kh¼ng ®Þnh ®¹i ®oµn kÕt d©n téc ph¶i d−íi sù
l·nh ®¹o cña §¶ng Céng s¶n vµ ®©y lµ mét nguyªn t¾c trong x©y dùng
MÆt trËn d©n téc thèng nhÊt. Tuy nhiªn, theo Ng−êi, “§¶ng kh«ng thÓ
®ßi hái MÆt trËn thõa nhËn quyÒn l·nh ®¹o cña m×nh, mµ ph¶i tá ra lµ
mét bé phËn trung thµnh nhÊt, ho¹t ®éng nhÊt vµ ch©n thùc nhÊt. ChØ
trong ®Êu tranh vµ c«ng t¸c hµng ngµy, khi quÇn chóng réng r·i thõa

LêI GIíI THIÖU bé hå chÝ minh toµn tËp

xvii

nhËn chÝnh s¸ch ®óng ®¾n vµ n¨ng lùc l·nh ®¹o cña §¶ng, th× §¶ng míi
giµnh ®−îc ®Þa vÞ l·nh ®¹o”. Trong c«ng t¸c x©y dùng, cñng cè vµ ph¸t
triÓn MÆt trËn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ: §¶ng ph¶i lu«n lu«n ®Êu
tranh trªn hai mÆt trËn chèng khuynh h−íng c« ®éc, hÑp hßi, coi nhÑ viÖc
tranh thñ c¸c lùc l−îng cã thÓ tranh thñ ®−îc, ®ång thêi chèng khuynh
h−íng ®oµn kÕt mét chiÒu, ®oµn kÕt mµ kh«ng cã ®Êu tranh ®óng møc
trong néi bé MÆt trËn. Ng−êi kh¼ng ®Þnh, chØ cã “®Êu tranh trªn hai mÆt
trËn nh− thÕ, th× vai trß l·nh ®¹o cña §¶ng trong MÆt trËn d©n téc thèng
nhÊt míi ®−îc ®¶m b¶o, nÒn t¶ng c«ng n«ng cña MÆt trËn míi ®−îc v÷ng
ch¾c, tÝnh chÊt réng r·i cña MÆt trËn míi ®−îc ph¸t huy ®Çy ®ñ”. MÆt
kh¸c, vÒ ph−¬ng ph¸p, §¶ng ph¶i t¨ng c−êng c«ng t¸c vËn ®éng, gi¸o dôc,
thuyÕt phôc, nªu g−¬ng..., lÊy th¼ng th¾n ch©n thµnh ®Ó ®èi xö, lÊy tin
yªu gióp ®ì ®Ó c¶m ho¸; tr©n träng ph¸t huy nh©n tè tÝch cùc; h¹n chÕ,
®Èy lïi nh©n tè tiªu cùc, gióp cho mäi tæ chøc vµ c¸ nh©n ®Òu tiÕn bé vµ
tr−ëng thµnh, ®ãng gãp cã hiÖu qu¶ vµo sù nghiÖp c¸ch m¹ng.
Kh«ng chØ ch¨m lo x©y dùng khèi ®¹i ®oµn kÕt toµn d©n trong MÆt
trËn d©n téc thèng nhÊt, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh cßn rÊt quan t©m tíi viÖc
thiÕt lËp vµ ph¸t triÓn t×nh ®oµn kÕt, h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ViÖt Nam
víi c¸c lùc l−îng ®Êu tranh cho hßa b×nh, ®éc lËp d©n téc, d©n chñ vµ tiÕn
bé trªn thÕ giíi. Ng−êi lµ hiÖn th©n tiªu biÓu cña sù kÕt hîp chÆt chÏ gi÷a
chñ nghÜa yªu n−íc ch©n chÝnh vµ chñ nghÜa quèc tÕ thñy chung, trong
s¸ng cña giai cÊp c«ng nh©n, kÕt hîp søc m¹nh d©n téc víi søc m¹nh thêi
®¹i. Theo Ng−êi: “XÐt vÒ nguyªn t¾c, tiÕn bé chung phô thuéc vµo viÖc
ph¸t triÓn chñ nghÜa quèc tÕ; vµ v¨n minh chØ cã lîi khi c¸c quan hÖ quèc
tÕ ®−îc më réng vµ t¨ng c−êng”. Víi c¸ch m¹ng ViÖt Nam, Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh: “c¸ch mÖnh An Nam còng lµ mét bé phËn trong
c¸ch mÖnh thÕ giíi. Ai lµm c¸ch mÖnh trªn thÕ giíi ®Òu lµ ®ång chÝ cña
d©n An Nam c¶”. Nªu cao tinh thÇn ®éc lËp tù chñ, tù lùc, tù c−êng “®em
søc ta mµ tù gi¶i phãng cho ta”, ®ång thêi Ng−êi lu«n nh¾c nhë toµn
§¶ng, toµn d©n “ph¶i cñng cè t×nh ®oµn kÕt h÷u nghÞ gi÷a nh©n d©n ta
vµ nh©n d©n c¸c n−íc b¹n, nh©n d©n Ph¸p, nh©n d©n yªu chuéng hßa
b×nh thÕ giíi”. Tæng kÕt nguyªn nh©n chñ yÕu ®−a c¸ch m¹ng ViÖt Nam

xviii

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

®i tõ th¾ng lîi nµy ®Õn th¾ng lîi kh¸c, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh viÕt: “trong
thêi ®¹i ®Õ quèc chñ nghÜa, ë mét n−íc thuéc ®Þa nhá, víi sù l·nh ®¹o cña
giai cÊp v« s¶n vµ ®¶ng cña nã, dùa vµo quÇn chóng nh©n d©n réng r·i
tr−íc hÕt lµ n«ng d©n vµ ®oµn kÕt ®−îc mäi tÇng líp nh©n d©n yªu n−íc
trong mÆt trËn thèng nhÊt, víi sù ®ång t×nh vµ ñng hé cña phong trµo
c¸ch m¹ng thÕ giíi…, nh©n d©n n−íc ®ã nhÊt ®Þnh th¾ng lîi”.
NhËn thøc s©u s¾c vÞ trÝ, vai trß cña khèi ®oµn kÕt trong §¶ng, ®oµn
kÕt toµn d©n vµ ®oµn kÕt quèc tÕ, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh c¨n dÆn: “chóng
ta quý träng vµ ra søc b¶o vÖ sù ®oµn kÕt nhÊt trÝ - trong §¶ng vµ trong
nh©n d©n ta còng nh− gi÷a c¸c §¶ng vµ gi÷a c¸c n−íc anh em - nh− gi÷
g×n con ng−¬i cña m¾t m×nh”. T− t−ëng ®¹i ®oµn kÕt Hå ChÝ Minh m·i
m·i lµ mét søc m¹nh lµm nªn th¾ng lîi cña c¸ch m¹ng ViÖt Nam.
Lµ nhµ chÝnh trÞ thiªn tµi, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®ång thêi lµ nhµ
qu©n sù kiÖt xuÊt vµ ë Ng−êi lu«n cã sù thèng nhÊt biÖn chøng gi÷a t−
t−ëng chÝnh trÞ vµ t− t−ëng qu©n sù. T− t−ëng qu©n sù Hå ChÝ Minh lµ sù
kÕ thõa, ph¸t triÓn truyÒn thèng qu©n sù oanh liÖt cña d©n téc ViÖt Nam
víi häc thuyÕt qu©n sù M¸c - Lªnin vµ tinh hoa qu©n sù cña nh©n lo¹i.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ: "ChÕ ®é thùc d©n, tù b¶n th©n nã, ®· lµ
mét hµnh ®éng b¹o lùc cña kÎ m¹nh ®èi víi kÎ yÕu". Bëi vËy, "Trong cuéc
®Êu tranh gian khæ chèng kÎ thï cña giai cÊp vµ d©n téc, cÇn dïng b¹o
lùc c¸ch m¹ng chèng l¹i b¹o lùc ph¶n c¸ch m¹ng, giµnh lÊy chÝnh quyÒn
vµ b¶o vÖ chÝnh quyÒn". Víi th¾ng lîi vÜ ®¹i cña C¸ch m¹ng Th¸ng T¸m
n¨m 1945 vµ hai cuéc kh¸ng chiÕn chèng x©m l−îc, trªn thùc tÕ, Chñ tÞch
Hå ChÝ Minh vµ §¶ng ta ®· n©ng nghÖ thuËt qu©n sù trong khëi nghÜa
vò trang vµ chiÕn tranh nh©n d©n ë thêi ®¹i Hå ChÝ Minh lªn mét tÇm
cao míi vµ ®Ó l¹i mét hÖ thèng quan ®iÓm vÒ qu©n sù hÕt søc quý gi¸.
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh nãi: "Tuú t×nh h×nh cô thÓ mµ quyÕt ®Þnh nh÷ng
h×nh thøc ®Êu tranh c¸ch m¹ng thÝch hîp, sö dông ®óng vµ khÐo kÕt hîp
c¸c h×nh thøc ®Êu tranh vò trang vµ ®Êu tranh chÝnh trÞ ®Ó giµnh th¾ng lîi
cho c¸ch m¹ng". Tuy nhiªn, theo Ng−êi, qu©n sù ph¶i phôc tïng chÝnh trÞ,
ph¶i h−íng vµo hoµn thµnh nhiÖm vô chÝnh trÞ. Ng−êi viÕt: “Qu©n sù mµ
kh«ng cã chÝnh trÞ nh− c©y kh«ng cã gèc, v« dông l¹i cã h¹i”.
NÐt ®Æc s¾c trong t− t−ëng qu©n sù Hå ChÝ Minh lµ x©y dùng lùc

LêI GIíI THIÖU bé hå chÝ minh toµn tËp

xix

l−îng vò trang c¸ch m¹ng “tõ nh©n d©n mµ ra, v× nh©n d©n mµ chiÕn
®Êu”, ®−îc tæ chøc víi ba thø qu©n - bé ®éi chñ lùc, bé ®éi ®Þa ph−¬ng vµ
d©n qu©n du kÝch; lµ x©y dùng c¨n cø ®Þa c¸ch m¹ng, khëi nghÜa toµn d©n
vµ chiÕn tranh nh©n d©n. §Ó chèng l¹i nh÷ng kÎ thï cã søc m¹nh kinh tÕ
vµ qu©n sù lín h¬n m×nh nhiÒu lÇn, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· ®Ò ra
®−êng lèi kh¸ng chiÕn toµn d©n, toµn diÖn, tr−êng kú, dùa vµo søc m×nh
lµ chÝnh; chñ tr−¬ng võa kh¸ng chiÕn, võa kiÕn quèc, x©y dùng mèi quan
hÖ gi÷a tiÒn tuyÕn vµ hËu ph−¬ng. D−íi ¸nh s¸ng t− t−ëng qu©n sù
Hå ChÝ Minh vµ sù chØ ®¹o cña Ng−êi, trong hai cuéc kh¸ng chiÕn chèng
thùc d©n Ph¸p vµ chèng ®Õ quèc Mü, nh©n d©n ta ®· lËp nªn nh÷ng chiÕn
c«ng vang déi, ®−îc c¶ loµi ng−êi kh©m phôc vµ ca ngîi.
Lµ ng−êi s¸ng lËp §¶ng, MÆt trËn, Qu©n ®éi, ®ång thêi còng lµ kiÕn
tróc s−, ng−êi s¸ng lËp, tæ chøc x©y dùng Nhµ n−íc ViÖt Nam D©n chñ
Céng hoµ, trong gÇn mét phÇn t− thÕ kû, trªn c−¬ng vÞ ®øng ®Çu nhµ n−íc,
Chñ tÞch Hå ChÝ Minh ®· ®Ó l¹i mét di s¶n to lín vÒ tæ chøc, x©y dùng nhµ
n−íc d©n chñ míi ë n−íc ta. T− t−ëng Hå ChÝ Minh vÒ x©y dùng nhµ n−íc
cña d©n, do d©n, v× d©n lµ sù vËn dông s¸ng t¹o häc thuyÕt vÒ nhµ n−íc
cña chñ nghÜa M¸c - Lªnin, chän läc, kÕ thõa nh÷ng tinh hoa trong x©y
dùng nhµ n−íc ®· cã trong lÞch sö d©n téc vµ nh©n lo¹i.
VÊn ®Ò c¬ b¶n cña nhµ n−íc lµ quyÒn lùc thuéc vÒ ai, phôc vô quyÒn
lîi cña ai. Chñ tÞch Hå ChÝ Minh x¸c ®Þnh: "N−íc ta lµ n−íc d©n chñ. Bao
nhiªu lîi Ých ®Òu v× d©n. Bao nhiªu quyÒn h¹n ®Òu cña d©n... ChÝnh
quyÒn tõ x· ®Õn ChÝnh phñ trung −¬ng do d©n cö ra", "tÊt c¶ quyÒn lùc
trong n−íc ViÖt Nam D©n chñ Céng hoµ ®Òu thuéc vÒ nh©n d©n". Bëi vËy,
theo Ng−êi, trong h×nh th¸i tæ chøc vµ thiÕt chÕ x· héi ®ã, khi “D©n lµ
chñ th× ChÝnh phñ ph¶i lµ ®µy tí... NÕu ChÝnh phñ lµm h¹i d©n th× d©n
cã quyÒn ®uæi ChÝnh phñ”. §ång thêi, Ng−êi còng chØ râ: “Mçi ng−êi c«ng
d©n ph¶i hiÓu r»ng m×nh lµ ng−êi chñ cña n−íc nhµ, ph¶i lµm trßn
nhiÖm vô cña ng−êi chñ”.
Kh¼ng ®Þnh b¶n chÊt giai cÊp c«ng nh©n vµ nhÊn m¹nh tÝnh d©n
téc, tÝnh nh©n d©n s©u s¾c cña Nhµ n−íc cña d©n, do d©n, v× d©n ë
n−íc ta, Chñ tÞch Hå ChÝ Minh chØ râ: “Nhµ n−íc ta ph¸t huy d©n chñ

xx

Hå CHÝ MINH TOµN TËP

®Õn cao ®é, ®ã lµ do tÝnh chÊt Nhµ n−íc ta lµ Nhµ n−íc cña nh©n d©n.
Cã ph¸t huy d©n chñ ®Õn cao ®é th× míi ®éng viªn ®−îc tÊt c¶ lùc
l−îng cña nh©n d©n ®−a c¸ch m¹ng tiÕn lªn. §ång thêi ph¶i tËp trung
®Õn cao ®é ®Ó thèng nhÊt l·nh ®¹o nh©n d©n x©y dùng chñ nghÜa x·
héi”. Ng−êi cho r»ng, Nhµ n−íc ta ph¶i ph¸t huy d©n chñ, ph¶i lµm
cho viÖc thùc hµnh d©n chñ ®−îc thÓ hiÖn vµ thÊm s©u vµo tÊt c¶ c¸c
lÜnh vùc cña ®êi sèng x· héi v× “thùc hµnh d©n chñ lµ c¸i ch×a khãa
v¹n n¨ng cã thÓ gi¶i quyÕt mäi khã kh¨n”.
Quan niÖm cña Chñ tÞch Hå ChÝ Minh vÒ mét nhµ n−íc v÷ng m¹nh,
cã hiÖu lùc ph¶i lµ mét nhµ n−íc ph¸p quyÒn “m¹nh mÏ vµ s¸ng suèt”.
Ng−êi chØ râ r»ng: Nhµ n−íc ®ã “ph¶i dùa vµo nh©n d©n, liªn hÖ chÆt chÏ
víi nh©n d©n, l¾ng nghe ý kiÕn vµ chÞu sù kiÓm so¸t cña nh©n d©n”, ph¶i
lµm cho mäi ng−êi d©n sèng vµ lµm viÖc theo HiÕn ph¸p vµ ph¸p luËt. §Ó
®¹t ®−îc môc tiªu ®ã, bªn c¹nh viÖc x©y dùng mét thiÕt chÕ cña nhµ n−íc
d©n chñ, mét trong nh÷ng mèi quan t©m cña Ng−êi lµ ®µo t¹o vµ båi
d−ìng ®−îc mét ®éi ngò c¸n bé chÝnh quyÒn ®óng víi b¶n chÊt cña Nhµ
n−íc ta, víi nh÷ng tiªu chuÈn chÆt chÏ, thÊm nhuÇn tinh thÇn “nh©n d©n
lµ ng−êi chñ, mµ ChÝnh phñ lµ ng−êi ®µy tí trung thµnh cña nh©n d©n”.
§Ò cao ph¸p quyÒn, nh−ng Chñ tÞch Hå ChÝ Minh lu«n coi träng vai trß
cña gi¸o dôc ®¹o ®øc vµ cho r»ng, nhµ n−íc ph¸p quyÒn chØ ph¸t huy
®−îc ®Çy ®ñ hiÖu lùc khi nã biÕt coi träng kÕt hîp gi¸o dôc ®¹o ®øc vµ
ph¸p luËt trong qu...